Aspekty prawne

Regulacje prawne dotyczące legalnego lub nielegalnego stosowania materiałów graficznych potrawią być bardzo złożone i często różnią się w zależności od przepisów obowiązujących w różnych krajach. Na przykład, użycie fotografii przedstawiających ludzi nie jest jednoznacznie określone nawet w USA: tylko połowa stanów uznaje prawo do prywatności dotyczące użycia zdjęć.

W związku z tym, w tej części przedstawione są tylko ogólne informacje I wskazówki dotyczące fotograficznych "znalezisk". Informacje te w żaden sposób nie powinny być traktowane jako ogólnie obowiązujące. W związku z tym należy zwracać uwagę na reguły dotyczące ograniczeń w zastosowaniu zdjęć, opisane na poszczególnych serwisach. Najlepiej jest wydrukować i zachować zasady dotyczące danej strony.

Znalezione - nie kradzione?

Niestety fakt, że zdjęcie zostało znalezione w Internecie nie oznacza, że można dowolnie je wykorzystywać. Przecież każde zdjęcie zostało przez kogoś zrobione i, oczywiście, fotograf posiada prawa dotyczące jego lub jej zdjęcia - do czasu, gdy nie zostanie ono komuś sprzedane (np. agencji fotograficznej).

Szczegóły dotyczące użycia zdjęć znacznie się różnią, zależnie od tego, kto ma prawo do jego zastosowania, jakiego i na jakich zasadach. Na przykład, zdjęcia znane jako Public Domain (własność publiczna) mogą być wykorzystywane przez kogokolwiek do czegokolwiek. Oprócz tego istnieją zdjęcia, które mogą być używane jedynie do celów prywatnych i takie, za które trzeba płacić.

W przeszukiwarkach zazwyczaj nie ma możliwości zapoznania się z prawami dotyczącymi poszczególnych zdjęć. W związku z tym należy przejść na stronę, z której pochodzi zdjęcie z zapoznać się z warunkami użycia danego zdjęcia. Jeśli na stronie, z której pochodzi zdjęcie nie ma żadnych informacji dotyczących możliwości użycia zdjęć, nie oznacza to, że możecie z nimi robić, co tylko Wam się podoba.

Większość zdjęć chronionych jest prawami autorskimi i nie może być wykorzystywana do Twoich projektów, stron internetowych, czy wydruków. Często jednak autorzy nie mają obiekcji przed użyciem ich do celów prywatnych. Informacje dotyczące praw autorskich, które znajdują się na stronach autorów powinny być przestrzegane chociażby ze zwykłej przyzwoitości.

Ludzie

Na zdjęcia portretujące ludzi należy zwrócić szczególną uwagę, ponieważ każdy ma prawo do dysponowania swoimi zdjęciami. Na użycie takich zdjęć zawsze należy zdobyć zgodę osoby portretowanej.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że np. w Niemczech, należy uzyskać zgodę rodziny osoby przedstawionej na zdjęciu, jeśli od jej śmierci upłynęło mniej niż 10 lat. Oczywiście wyjątkiem od tej reguły jest moment, gdy osoba obecna na zdjęciu znalazła się tam przez przypadek i nie stanowi głównego motywu. Można robić zdjęcia zgromadzeń, imprez, pochodów, pod warunkiem, że żadna osoba nie jest wyraźnie sportretowana. Chociaż nawet w takich przypadkach uzyskanie zgody na użycie takich zdjęć może być konieczne. Ogólnie, nie jest wymagane uzyskiwanie zgody na robienie zdjęć "nieprzemijających osobowości".

Niezależnie od obowiązujących przepisów należy trzymać się zasady: nie należy fotografować innych ludzi (w niepublicznej sferze) w sytuacjach, w których samemu nie chce się być fotografowanym.

Dodatkowe informacje

• W książce Photojournalism - An Ethical Approach, Paul Martin Lester przedstawia historyczne i tematyczne informacje o prawie do prywatności. Książka ta jest także dostepna online (w języku angielskim).
• Informacje o reprodukcji fografii w USA (i przepisach ich dotyczących) można znaleźc na stronie Scotta Tamberta.
• Książki o wielu aspektach prawnych dotyczących fotografii można znaleźć np. w wydawnictwie Allworth Press. Na tej stronie można także znaleźć interesujące artykuły online (w języku angielskim).
• Książka How To Use Images Legally (Jak legalnie wykorzystywać fotografie) Scotta Tamberta jest lekturą obowiązkową dla każdego, który chce komercyjnie wykorzystywać zdjęcia w USA (łącznie ze zdjęciami typu Public Domain).

Teraz, gdy znasz możliwości wyszukiwania zdjęć w Internecie i masz własną stronę, możesz stanąć przed pytaniem: "Czy nawet moje zdjęcia mogą być przeszukiwane i dostępne dla wszystkich?"

Jest to całkiem możliwe, ponieważ specjalne programy przeszukujące Internet tworzą miniatury ze zdjęć znalezionych na katalogowanych stronach.

Informacje o technicznych możliwościach zabezpieczenia swoich materiałów przed przeszukiwaniem można znaleźć na stronie informacyjnej Jamesa S. Hugginsa.

Z prawnego punktu widzenia, powyższe informacje dotyczą także Twoich zdjęć. Jeśli nie chcesz, żeby były przez kogokolwiek wykorzystywane, można zastrzec, że są one przeznaczone wyłącznie do użytku komercyjnego.

poprzednia

główna